Manga is een Japans term die gebruikt wordt om te verwijzen naar stripverhalen, cartoons of beeldverhaal dat voornamelijk in Japan ontwikkelt. Het kan ook worden omschreven als “Japanse strip” of “Japans beeldverhaal”. Manga heeft een rijke geschiedenis en is al jarenlang populair onder lezers van allerlei leeftijden.
Ontstaan en Geschiedenis
Manga’s ontstamming dateren uit de 19e eeuw, toen Japans illustratiwerk werd beïnvloed door Westerse stripverhalen. Sindsdien heeft het genre zich constant ontwikkeld met nieuwe stijlen, onderwerpen en verteltechnieken. Het wordt steeds populairder in andere landen manga-casinos.bet waardoor de term Manga nu algemeen gebruikt is.
Kenmerken van Manga
Manga-vertellingen worden vaak aangedreven door emoties, geweld of spanning, maar kunnen ook humoristische en romantische thema’s behandelen. Ze verschillen van Westerse strips in hun geheel eigen stijl en gebruik van kleuren. In manga-verhalen zijn de personages soms onrealistisch groot getekend of heeft een unieke uiterlijk.
Een kenmerkende eigenschap is het gebruik van kleur, zowel als opvallingsstukken in de tekst alsook om contrast en duidelijkheid te verschaffen. Manga’s zijn vaak zeer populair onder kinderen en jongvolwassen maar ook voor volwassenen die nog steeds nieuwe strips willen lezen.
Verschillen met andere Strips
Er bestaan verschillende types van beeldverhalen waarvan manga een aparte variatie vormt. Het grootste verschil zit hem in de stijl, thema’s en gebeurtenissen die worden behandeld. Manga’s zijn vaak intensief gewapend of met overduidelijke politieke boodschappen maar ook romantische situaties.
Een andere kenmerkende eigenschap is dat manga een soort van schetsmatige stijl gebruikt waardoor de beeldtaal geïllustreerd en aangegeven kan worden in een meer symbolisch of suggestieve manier. Manga’s kunnen zich ook tot diverse genres zoals romantiek, avontuur, fantasy, sciencefiction etc. uitbreiden.
Types en Variaties
Er zijn verschillende subgenres binnen manga die over de tijd zijn ontwikkeld. De meest bekende soorten variëren van Shonen, Shojo, Seinen, Josei maar ook Mecha & Science-fiction Manga’s kennen hun eigen gehele serie.
-
Shonen vertelt vaak een avontuurlijk en spanningvol verhaal met vaak een held als hoofdpersoon die overwint in de strijd. Deze is populair onder jongeren van 15 tot 20 jaar.
-
Shojo , meestal getekend voor meisjes, vertelt over thema’s zoals liefde en romantiek maar ook geweld.
-
Seinen richt zich op een oudere doelgroep die vaak meer realistische aspecten met humor bevat.
-
Josei richt zich naar vrouwen gericht en behandelt dan ook onderwerpen als huwelijk, familie en ouderdomsproblemen.
De meest populaire manga’s zijn in het westen Shonen-genre te verdelen: de belangrijkste genres worden vooral door jongeren gelezen. De vertaalde Japanse strips van dit genre zijn alom bekend als “Japanse Superheld”. Shonen is namelijk vaak een mengsel van avontuur, spanning en geweld.
Internationale Succes
Ondanks de huidige groei in populariteit, heeft manga nooit echt wereldwijd succes behaald. Wel zijn er sinds begin jaren 90 meer dan een honderd bestsellers en populairere titels vertaald naar het Nederlands.
In Westerse landen is Japanse stripart ook op schoolonderwijs overgenomen voor scholieren vanaf middelbare school of hoger onderwijs, de populaire manga’s zoals Dragon Ball worden dan ook door volwassen en kinderen omarmd als hun favoriete tekenfilm.
De boekuitgeverijen in het westen hebben dan ook al een rijke geschiedenis van Japanse strips voor hen verschenen.
Bezig met Vertalen
Binnen Europa wordt manga’s echter pas recent populairer aangedacht. Deze is voornamelijk in handige formaat en online beschikbaar geworden, waardoor meer mensen een beeldverhaal kunnen lezen.
Vele strips worden ook op pc verschenen door het bedrijf Crunchyroll met andere manga-platforms als Shonen Jump of Manga Plus. Sinds 2020 hebben steeds vaker landelijke en regionale scholen in de wereld Japanse strip lessen inclusief op school geïntegreerd.
Inzichten van Critici
De Japans artieste kunstenaar, mangaka Katsushiro Otomo verklareerde dat zijn eigen manga ‘Akira’ met het moderne en avontuurlijk thema een zeer grote invloed had op de stijl, waarbij ook meerdere andere aspecten als filmische montage en kleuren geïntroduceerd werden. De artistieke inzichten van Otomo waren dus voor veel mangaka’s inspiratiepunt.
Maar wat dacht anderen? Japans filosoof Yuichi Shibuya (1994-2020) argumenteerde dat het Japanse beeldverhaal eigenlijk een uniek en uitzonderlijke invloed kan hebben op de gehele wereld. Volgens hem werden manga’s overal ter wereld gelezen, van Afrika tot Brazilië.
Innovatieve Technologie
Sinds 2015 is er steeds meer progressie in het beeldverhaalkarakter van Japanse manga te zien, met de introductie van nieuwe technische manieren waarmee tekenaars en mangaka’s hun werkelijkheid kunnen uitschilderen. Beide kunstenaar- en lezersgemeenschap maakten dan ook steeds meer vooruitgang.
Maar toen bleek dat een stuk Japanse beeldverhaal, in het bijzonder “Jojo” en andere Japanse strips uit de jaren 80, een stuk moeilijker waren te vertalen om door iedereen begrijpelijk te maken. Dit was dan ook reden tot overweging voor bedrijven en makers van stripverhalen in het westen.
Inzichten van Vertalers
Het Japanse beeldverhaal is niet eenvoudig te omschrijven of te vertalen door de moeilijkheid om alle stadia, thema’s, kleuren en gebeurtenissen te communiceren aan een westerse doelgroep.
Soms wordt ook kritiek geleverd van lezers op manga-vertalers die weinig respect hebben voor originele Japanse strips. Daarnaast beschuldigen sommige fans de vertaling van geen enkele invloed te laten uitwerken op het oorspronkelijke beeldverhaal.
Een ander kenmerkende aspect is dat manga niet overeenkomt met de stijl van andere landen, waardoor een snelle verspreiding totaal onmogelijk was.
Verschillen tussen Origineel en Vertaling
Het bestaande feit blijkt echter juist zo interessant: hoe je dingen doet is precies hetzelfde. Omdat de oorspronkelijke Japanse beeldverhalen, met al hun gebeurtenissen en stadia van een lezer gewaarwording veel te abstract zijn om direct naar vertalingen over te zetten.
Manga-vertalers spelen dan ook op 2 fronten: één keer de moeilijkheid bij het uitschrijven van originele beeldverhalen, waarbij niet alleen woorden en letters maar ook kleuren en afbeeldingen worden omgezet, vervolgens weer de vertaling zelf.